نکات کلیدی:
· بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۱ تازه تشخیص داده شده که وراپامیل دریافت کردند، پس از یک سال سطح پپتیدC بالاتری نسبت به گروه دارونما نداشتند.
· کاهش سطح پپتید C در گروه دارونما کمتر از حد انتظار بود.
۲۵سپتامبر۲۰۲۵- براساس یافته های یک کارآزمایی تصادفی و کنترل شده، مصرف روزانه وراپامیل در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۱تازه تشخیص داده شده، در مقایسه با دارونما، بهبود معناداری در سطح پپتید C ایجاد نکرد.
پژوهشگران معتقدند کاهش کمتر از انتظار سطح پپتید C در گروه دارونما ممکن است باعث شده باشد که توان آماری مطالعه برای نشان دادن اثر وراپامیل کافی نباشد.
طبق گزارش پیشین، مصرف روزانه وراپامیل خوراکی در کودکان و نوجوانان مبتلا به دیابت نوع ۱، پس از یک سال منجر به افزایش سطح پپتید C نسبت به دارونما شده بود. در نشست سالانه انجمن اروپایی مطالعات دیابت، داده های مطالعه Ver-A-T1D ارائه شد که در آن اثر وراپامیل با آزادسازی پایدار در برابر دارونما در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۱ مرحله ۳ بررسی شد.
دکتر توماس آر. پیبر، استاد پزشکی و رئیس بخش غدد و دیابت در دانشگاه پزشکی گراتس اتریش، در یک نشست خبری گفت:«وراپامیل دارویی است که پیش تر برای درمان فشار خون بالا و برخی آریتمی ها تجویز می شد. اما طی سال ها دریافته ایم که این دارو بر سلول های بتا نیز اثر دارد. وراپامیل مسیر مهمی را که با استرس سلول های بتا مرتبط است، تنظیم می کند. ما معتقدیم که استرس سلول های بتا با بروز دیابت نوع ۱ ارتباط دارد».
در این مطالعه، ۱۳۶ بزرگسال بالای ۱۸سال با دیابت نوع ۱ تازه تشخیص داده شده شرکت کردند (میانگین سنی ۲۹سال؛ ۶۸ درصد مرد). شرکت کنندگان از ۲۱ مرکز در شش کشور اروپایی جذب شدند و به صورت تصادفی با نسبت ۲ به ۱ در دو گروه برای دریافت روزانه ۳۶۰ میلی گرم وراپامیل یا دارونما به مدت یک سال قرار گرفتند. معیار اصلی مطالعه، سطح پپتید C در آزمون تحمل وعده غذایی مخلوط دو ساعته بود.
نتایج مطالعه
در تحلیل مبتنی بر قصد درمان، تفاوت معناداری در سطح پپتید C بین گروه های وراپامیل و دارونما در پایان یک سال مشاهده نشد. همچنین در ماه های ۳، ۶ و ۹ نیز تفاوتی بین دو گروه دیده نشد.
دکتر پیبر توضیح داد که عدم بهبود معنادار سطح پپتیدC در گروه وراپامیل ممکن است به روند غیرمنتظره ی عدم کاهش شدید سطح پپتید C در گروه دارونما مربوط باشد. گروه وراپامیل افزایش بسیار جزئی در سطح پپتید C داشت (از 0.863 به 0.868 نانومول/لیتر/دقیقه)، در حالی که گروه دارونما کاهش داشت (از 0.841 به 0.753 نانومول/لیتر/دقیقه).
او گفت: «عملکرد گروه دارونما بهتر از حد انتظار بود. ما پیش بینی کرده بودیم که سطح پپتید C حدود ۲۰ درصد کاهش یابد، اما در این مطالعه فقط حدود ۱۰ درصد کاهش داشت. این موضوع غیرمنتظره بود. از آنجایی که کاهش بیشتری را در گروه کنترل پیش بینی کرده بودیم، اکنون مشخص شده که توان آماری مطالعه برای تشخیص تفاوت معنادار در درمان با وراپامیل کافی نبوده است».
در تحلیل مبتنی بر پروتکل (که شامل حذف ۱۳نفر از مطالعه و ۷نفر که درمان را قطع کردند بود)، گروه وراپامیل بهبود بیشتری در سطح پپتیدC نسبت به دارونما داشت(میانگین تفاوت: 0.062 نانومول/لیتر/دقیقه؛ فاصله اطمینان ۹۵ درصد: 0.005 تا 0.119؛P =0.034).
در ماه‌های ۱، ۲، ۳و ۶، سطح HbA1c در گروه وراپامیل پایین تر از گروه دارونما بود، اما در ماه های ۹ و ۱۲ تفاوتی مشاهده نشد. در هیچ یک از زمان ها تفاوتی در دوز روزانه انسولین بین دو گروه دیده نشد. شاخص های پایش مداوم گلوکز نیز در طول مطالعه بین دو گروه مشابه بودند.
داده های ایمنی
نسبت بروز عوارض جانبی جدی در گروه دارونما بیشتر از گروه وراپامیل بود (۱۱ درصد در برابر ۷ درصد). دو مورد عارضه درجه ۴ در گروه وراپامیل رخ داد: یک مورد اقدام به خودکشی و یک مورد هیپوگلایسمی شدید.
اختلالات قلبی در گروه وراپامیل بیشتر از گروه دارونما مشاهده شد (۴۶ درصد در برابر ۲۰ درصد).
شایع ترین عارضه جانبی وراپامیل، بلوک دهلیزی-بطنی درجه یک بود که معمولاً خفیف و با کاهش دوز دارو قابل برگشت بود.
ادامه ی مسیر پژوهش
دکتر پیبر تأکید کرد که تحقیقات بیشتری برای ارزیابی اثر وراپامیل در بزرگسالان مورد نیاز است. او اعلام کرد که پژوهشگران قصد دارند سطح پپتیدC را در سال دوم مطالعه Ver-A-T1D بررسی کنند تا ببینند آیا روند سطح پپتید C در گروه دارونما تغییر می کند یا خیر. همچنین، برنامه ای برای اجرای مرحله ی تمدید مطالعه به صورت باز (open-label) وجود دارد تا اثر وراپامیل بر سطح پپتید C بیش از سه سال پس از شروع درمان بررسی شود.
او همچنین پیشنهاد کرد که یک متاآنالیز از کارآزمایی های تصادفی شده انجام شود و مطالعه ای مشابهVer-A-T1D با جمعیت بزرگ تر و دوره ی پیگیری طولانی تر طراحی گردد.
منبع:
https://www.healio.com/news/endocrinology/20250924/verapamil-effect-uncertain-on-cpeptide-levels-in-newonset-type-1-diabetes